Softveri za upravljanje podacima

Lepše rešeno to su softveri čiji korisnički interfejs omogućava brzo i jednostavno upravljanje datotekama i fasciklama (kopiranje, brisanje, stvaranje novih...). Jednostavno rečeno to su softveri pomoću kojih koirsnici računara mogu da organizaciju podatke. Ako pogledamo spisak operacija koje korisnik može obavljati sa datotekama i fasciklama otrpilik dobijamo i glavne funkcije ovih softvera.

Najčešće operacije koje se mogu izvoditi nad datotekama su:

• stvaranje novih,

• otvaranje,

• uređivanje,

• preimenovanje,

• kopiranje,

• brisanje,

• promena atributa,

• promena svojstava ili dozvola,

• ...

Najčešće operacije koje se mogu izvoditi nad fasciklama (i podfasciklama) su:

• stvaranje novih

• prikazivanje sadržaja fascikli

• pretraživanje

• promena imena

• brisanje

• kopiranje

• promena svojstava ili dozvola

• ...

Operacije nad datotekama i fasciklama izvodi operativni sistem, a ova vrsta softvera samo obezbeđuje korisnicima interfejs pomoću kojeg se to može raditi na jednostavan i brz način. 

Prvi softveri koji su ličili na današnje softvere za upravljanje datotekama su nastali 1973-1974 godine. Na engleskom jeziku su se zvali Directory editors i File-list file managers i više nisu u upotrebi.

Danas se najčešće upotrebljavaju dve vrste softvera upravljanje datotekama:

1. Tradicionalni softveri za upravljanje datotekama (Ortodox file managers)

2. Navigacioni softveri za upravljanje datotekama (Navigational file manager)

1. Tradicionalni softveri za upravljanje datotekama

Tradicionalni softveri za upravljanje datotekama su jedna od najstarijih vrsta ovih softvera. Većina programa ove vrste kopira izgled čuvenog Norton Commander-a koji je radio na DOS operativnom sistemu. Mogu Vam reći da je za mene Norton Commander bio prvi softver ove vrste koji sam upotrebljavao i nemate predstavu koja je to radost kada posle par godina korištenja računara shvatite da više ne morate kucati sve komande ručno, već postoji grafički interfejst. Osim programera i administratora servera verovatno samo stariji korisnici računara znaju o čemu pričam.

Tradicionalni softveri za upravljanje datotekama su nastali sredinom 80-ih prošlog veka, a veliki broj ljudi ih koristi i danas. Najpoznatiji predstavnici ove porodice softvera su Total Commander, Double Commander, Midnight Commander, Altap Salamander...

Upravljanje datotekama i fasciklama pomoću ovih softvera je veoma lako i intiuitivno. a vremenom postaje izuzetno brzo.

Kod ovih programa prozor je podeljen vertikalno na dve polovine koje se zovu paneli. Postoji i treći panel koji predstavlja komandnu liniju. U nekom trenutku mže biti aktivan samo jedan panel. Fascikle i datoteke u aktivnom panelu su izvor za operacije koje se izvode, a susedni pasivni panel je destinacija. Na primer, ako želite da kopirate nekoliko datoteka, u jednom od panela pronađete fasciklu u koju želite kopirati datoteke, u drugom pronađete fasciklu u kojoj se nalaze datoteke koje želite kopirati, označite ih, pritisnete tipku F5 na tastaturi, i to je to. Kopirati možete i prevlačenjem datoteka iz jednog panela u drugi. Ova vrsta programa korisnicima nudi veliki broj dodatnih funkcija pomoću kojih iskusni korisnici mogu veoma brzo manipulisati datotekama i fasciklama. Fascikle i datoteke mogu biti prikazani u vidu liste ili ikona

Nije pravilo, ali obično ovaj tip softvera preferiraju malo stariji ili malo iskusniji korisnici računara.

Navigacioni softveri za upravljanje datotekama

Ova vrsta softvera za upravljanje datotekama je novijeg tipa i danas je najčešći izbor korisnika računara. Tipičan primer programa iz ove porodice je Windows Explorer.

Ova vrsta softvera se sastoji iz dva panela s tim da se u levom panelu nalazi stablo sistema datoteka, a u desnom je prikazan sadržaj trenutno aktivne fascikle. Korisnik može menjati koja će fascikla biti trenutno aktivna. Na primer, operacija kopiranja se vrši prevlačenjem datoteka i foldera sa desne strane u izabranu fasciklu sa leve starne.

Obe vrste ovih programa su odlične za organizovanje podataka kada se naviknete na njih. Navigacioni se više koriste jer je to podrazumevana vrsta u Windows operativnom sistemu, a i malkice početnicima lepše izgledaju. Sa druge strane kada se naviknete u tradicionalnim menadžerima datoteka možete malkice brže da radite.

Pored osnovnih operacija sa fasciklama i datotekama ovi programi omogućuju:

• arhiviranje,

• kopiranje prevlačenjem,

• preimenovanje više datoteka odjedanput,

• prikazivanje slobodnog prostora u sekundarnim memorijama,

• prikazivanje hijerarhijskog stabla,

• sinhronizaciju datoteka i fascikli (pravljenje rezervne kopije ručno),

• prečice ka često korišćenim datotekama i fasciklama,

• upoređivati fascikli,

• FTP,

• sortiranje podataka,

• skraćenice preko tastature,

• ...

Sve ove funkcije sigurno poseduju tradicionalni menadžeri datoteka (Total Commander, Dual Commander..). Za navigacione menadžere datoteka ne mogu da tvrdim, pošto ih retko koristim.

Postoji i nekoliko drugih vrsta ovih programa, ali se oni ređe koriste: Spatial file managers, 3D File Managers, Web based file managers...